Vanaf het ontstaan van het christendom heeft men ernst willen maken met o.a. de woorden van Paulus uit de eerste brief aan de Tessalonicenzen: ‘Wees altijd verheugd, bid onophoudelijk, dank God onder alle omstandigheden, want dat is wat hij van u, die één bent met Christus Jezus, verlangt.’

Bid onophoudelijk… het zijn vooral de monniken geweest die zich hier intens op toelegden. Zij kwamen er door ervaring achter dat het Jezusgebed hierbij kon helpen. De wortels van dit gebed liggen in de vierde eeuw, in de woestijn van Egypte bij de monnik Johannes Cassianus. Maar hoewel de monniken deze gewoonte ontwikkelden is het geen gebed dat alleen voor monniken is bedoeld. Gebed is voor iedereen en in dat opzicht mogen wij, als niet-monniken, zonder schroom deze vrucht van dit gebed plukken.

Het Jezusgebed is een korte aanroeping die tot Christus gericht is en maakt gebruik van de naam die Hij bij Zijn geboorte kreeg. Eigenlijk is het Jezusgebed gedefinieerd als ‘elke korte aanroeping van de naam van Jezus’. Echter, in de praktijk is een standaard aanroeping ontstaan die veel mensen gebruiken:

Heer Jezus Christus, Zoon van God, ontferm u over mij.

Dit gebed is gebaseerd op het gebed van de blinde man Bartimeüs die op Jezus wacht op de weg naar Jericho. Bartimeüs schreeuwt het uit: ‘Jezus, Zoon van David, heb medelijden met mij!’ 

Het is overigens ook heel gebruikelijk om de woorden “de zondaar” of ‘een zondaar’ er aan toe te voegen. De gebedsregel wordt dan:

Heer Jezus Christus, Zoon van God, ontferm u over mij, een zondaar.

Op deze manier wordt het gebed meer berouwvol en brengt het dichter bij het gebed van de Tollenaar: ‘God, wees mij zondaar genadig.’ Sommige mensen vinden de standaard vorm te lang en bidden graag een kortere zin zoals:

Heer Jezus Christus, ontferm u over mij

of,

Heer ontferm u.

Wat eventueel ook aan het einde van het Jezusgebed gezegd kan worden is: ‘ontferm u over ons’, in plaats van ‘ontferm u over mij’. Op deze manier betrek je anderen in je gebed en geef je uitdrukking aan het feit dat je deel uitmaakt van een grotere groep. Het gevoel van samen voor God staan is ook duidelijk terug te vinden in het Onze Vader. In dit gebed worden ook woorden als ‘ons’ en ‘onze’ gebruikt, de woorden ‘ik’ of ‘mij’ komen er niet in voor.